Yükümlülüklerin Hukuki Kaynakları, Kapsamı ve Özellikleri

Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları ile kendilerinin ve yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliğini riske atmamalıdır. Bununla birlikte çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:

1. İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanabilmelidir. Ayrıca bu araçların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmaları, keyfi olarak çıkarmamaları ve değiştirmemeleri de son derece önemlidir.
2. Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmaları ve korumaları beklenir.
3. İşyerindeki makine, cihaz ve binalarda sağlık ya da güvenlik yönünden ciddi veya yakın bir tehlike ile karşılaştığında işverene veya çalışan temsilcisine haber vermesi gerekir.
4. Teftiş sürecinde yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların çözümlenmesi için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği içerisinde olmalıdır.
5. Kendi görev ortamında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği içerisinde bulunması gerekir.

Ayrıca 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 30.06.2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır. Bu nedenle de iş sağlığı ve güvenliği konusuna ilişkin mevzuat tek bir yerde toplanmıştır. Bununla birlikte 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile işverenlere yüklenen tüm yükümlülüklerle beraber çalışanlar için de birçok yükümlülük düzenlenmiştir.

Yükümlülüklerini Amacı Nedir?

Sosyal açıdan hak, ekonomik açıdan kaçınılmaz gereklilik olarak ifade edilen insan gücünün korunması, insan ve toplum mutluluğunun temelinde yer almaktadır. Bununla birlikte insan gücünün korunması için işin yapılma sürecinde çeşitli nedenlerden kaynaklanan sağlığa ve güvenliğe zarar verebilecek koşullardan korunmak gerekir. Bu amaçla ise yapılan sistemli ve bilimsel çalışmalar, iş sağlığı ve güvenliği olarak ifade edilir. İş Sağlığı ve Güvenliğinin amacı ise şu şekildedir:

1. Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sunmak
2. Çalışanları çalışma ortamından kaynaklanan sağlık ve güvenlik risklerine karşı koruyabilmek
3. Çalışanların sağlık, güvenlik ve refahını sağlamak
4. Üretimin devamlılığı
5. Verimliliği artırma

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülüklerini İhlalinin Sonuçları

Çalışanların İş Sağlığı ve Yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda iki farklı sonuç ile karşılaşmaları muhtemeldir:

1. İşverene Tazminat Ödemesi: Çalışanlar bu yükümlülüklere uymadığında TBK madde 400 ve İş Kanunu 26/2 hükümleri kapsamında zararın tazminini ödemelidir.
2. İşverenin İş Sözleşmesini Fesih Hakkı: Çalışanın iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin düzenlemelere uygun hareket etmemesi söz konusu ise İş Kanunu madde 25/II-ı uyarınca işverenin fesih hakkı doğar.

ESGO olarak bu yazımızda, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Hükümlülükleri hakkında merak edilenleri detaylı bir şekilde sizlerle paylaştık. Amacımız, birçok alanda ihtiyaçlara yönelik çeşitli hizmetler sunarak, iş güvenliği alanında da bilinçli ve profesyonel uzmanlara yol göstermektir. Daha detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilir ya da web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri Nelerdir?         yazısı ilk önce ESGO İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Kurumları üzerinde ortaya çıktı.

Ülkemizdeki sanayileşme ile iş yerlerinde görülen iş kazası oranlarında artış söz konusudur. Bu sebeple çalışanların daha sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışmalarını sağlamak amacıyla beden ve ruh sağlıklarını korumak için iş sağlığı ve güvenliği (İSG) önlemlerinin alınması son derece önemlidir. Bu anlayış içerisinde disiplinler arası etkileşimi ve iş birliğini gerekli kılmak, tıp, hukuk, fizik, psikoloji gibi pozitif ve sosyal bilimlerin katkılarıyla gelişen iş sağlığı ve güvenliği mesleği ortaya çıkmıştır. Bu nedenle de iş sağlığı ve güvenliği mesleğinin neden önemli olduğu merak edilen bir konudur. ESGO ekibi olarak bu yazımızda, iş sağlığı ve güvenliği mesleği hakkında merak edilenleri sizler ile paylaşacağız.

İSG Meslek Olarak Tercih Edilir Mi?     

İş sağlığı ve güvenliği meslek olarak tercih edilir mi konusu ile ilgili olarak İSG uzmanlığının son dönemlerin en popüler mesleklerinden birisi olduğunu söylemek mümkündür. Yasal olarak iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak ve gerekli düzenlemeleri yapmak için iş sağlığı ve güvenliği uzmanının zorunlu kılınması da iş sağlığı ve güvenliği uzmanlığını öne çıkarır.

Meslek olarak iş sağlığı ve güvenliği uzmanlığını tercih edecek kişilerde birtakım özelliklerin bulunması son derece önemlidir. Bunlar aşağıdaki gibidir:

1. Karşılaşılan problemlere etkili çözümler üretebilmelidir.
2. Ekip çalışmasına uyum sağlayabilmelidir,
3. Detay odaklı çalışmalar yapabilmelidir.
4. Karşılaşılacak stresli durumlar karşısında sakin kalabilmelidir.
5. Ofis programlarını bilmesi gerekir.

Bu kriterlere sahip olduklarını düşünenler iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olmayı tercih edebilir. Bunun için gerekli şartları sağlayarak ve süreç sonunda sertifika almaları gerekir. Bu noktada iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olmanın çeşitli görev ve sorumlulukları olduğunu da bilmek son derece önemlidir. İş sağlığı ve güvenliğinin başlıca görev ve sorumlulukları aşağıdaki gibidir:

1. Çalışan sağlığını ve güvenliğini riske atan faaliyetleri durdurmalı
2. Kazaların nedenlerini belirlemeli ve nasıl önlenebileceğine dair araştırmalar yapmalı
3. İşçileri potansiyel tehlike arz eden iş metotlarından ve materyallerinden korumaya yardımcı önlemler almalı
4. İşyeri ortamını, ekipmanlarını ve uygulamalarını güvenlik standartlarına uygunluğunu incelemeli
5. Sürekli atmosfer izleme, gürültü anketleri, asbest yönetimi planları ya da havalandırma araştırmaları gibi hijyen programları geliştirmeli, bunları sürdürmelidir.
6. Acil durum prosedürleri geliştirebilmeli
7. Tehlikeli durum ve koşulların düzeltilmesinde mühendislerle iş birliği yapmalı

Nasıl İş Güvenliği Uzmanı Olunur?

İş güvenliği uzmanı olabilmek için üniversitelerin bazı lisans programlarından mezun olmanız önemli bir şarttır. Mezun olunması gereken başlıca bölümler ise aşağıdaki gibidir:

1. Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi
2. Teknik Öğretmen
3. Üniversitelerin Fen ya da Fen Edebiyat Fakültelerinin Kimya, Fizik ve Biyoloji bölümleri
4. İş Sağlığı ve Güvenliği Ön lisans ve Lisans Bölümleri

Bu bölümlerin dört yıllık mezunları doğrudan İSG sınavına girme hakkında sahiptir. Ön lisans mezunlarının ise bakanlık tarafından yetkilendirilmiş iş sağlığı ve güvenliği kurslarından İSG kursu alması gerekir. Kurslarını tamamlayan veya lisans mezunu olan öğrenciler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenen ÖSYM tarafından yapılan İSG sınavına katılmalıdır.

İSG sınavından başarılı olan öğrenciler sonrasında gerekli belgeler ve sertifika ücreti dekontu ile başvuruda bulunabilir. Kısa sürede de İSG sertifikası, uzman adaylarının e-devlet sistemlerine işlenmektedir. Artık iş güvenliği uzmanı olarak mesleklerini icra edebilirler. Alınan iş güvenliği sertifikasının geçerlilik süresi 5 sene kadardır. Bu süre sonunda ise belgenin bakanlığa başvurularak yenilenmesi gerekir.

ESGO olarak bu yazımızda, iş sağlığı ve güvenliği mesleği konusu hakkında merak edilenleri detaylı bir şekilde sizlerle paylaştık. Amacımız, birçok alanda ihtiyaçlara yönelik çeşitli hizmetler sunarak, iş güvenliği alanında da bilinçli ve profesyonel uzmanlara yol göstermektir. Daha detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilir ya da web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.

İş Sağlığı ve Güvenliği Neden Önemli Bir Meslektir?        yazısı ilk önce ESGO İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Kurumları üzerinde ortaya çıktı.